Helderse Duinen

Eldorado voor bijzondere planten en vogels


Foto: Ingrid Meijerink.

Dit schitterende duinlandschap met lage duintoppen, een duinmeertje, duinvalleien en bossen is een eldorado voor bijzondere planten en vogels. De Helderse Duinen bestaat uit de Grafelijkheidsduinen, de Donkere Duinen en het Refugium.

De Grafelijkheidsduinen

Deze duinen zijn gevormd vanuit de resten van het oude Waddeneiland Huisduinen. Ten zuiden daarvan liggen de Donkere Duinen, die ontstaan zijn vanuit het kleine Waddeneilandje Ooghduinen. In de 16e eeuw stoof het gat tussen de twee eilanden dicht. Op deze plaats ligt nu het duinmeertje de Harmplas. Tot aan 1980 vond er waterwinning plaats in de Grafelijkheidsduinen, waardoor de waterstand uiteindelijk daalde met 2,5 meter. Nu de waterwinning gestopt is, is de waterstand weer gestegen tot dichtbij het oorspronkelijke peil. De dikke, soortenarme rietkraag in de Harmplas werd vervolgens afgeplagd. Hierdoor konden veel kwetsbare plantensoorten zoals kranswieren, strandduizendguldenkruid, heidekartelblad en duizendknoopfonteinkruid zich weer vestigen.

De Donkere Duinen

De Donkere Duinen is een aangeplant dennenbos, dat met beheersingrepen omgevormd wordt naar een afwisselend, natuurlijker bos. Er is een ringvormige eendenvijver met bossige oevers, waar ook wilde moerasvogels huizen. In de Donkere Duinen kan het aardig druk zijn, want het is het enige wandelbos in de buurt van Den Helder, bovendien is er een camping. Landschap Noord-Holland beheert alleen het westelijke deel. De oostkant is in beheer bij de Gemeente Den Helder.

Het Refugium

Het Refugium is een zeven hectare groot gebied, ontstaan door natuurontwikkeling. Het ligt als een scheg tussen de bebouwing van Nieuw Den Helder, de Grafelijkheidsduinen en de Donkere Duinen. Oorspronkelijk in eigendom van de gemeente Den Helder, maar in 2007 overgedragen aan Landschap Noord-Holland.


Roodborsttapuit. Foto: Joke Huijser-Spekken.

Begrazen

De Grafelijkheidsduinen en het Refugium worden begraasd door Schotse Hooglanders. In de Grafelijkheidsduinen helpen ook nog enkele Konikpaarden mee. De begrazing in dit soort gebieden zorgt voor een gevarieerde plantengroei. Op de ene plek wordt de vegetatie kort en de bodem schraal gehouden en op plekken waar veel mest terecht komt, kunnen planten groeien die van een voedselrijke bodem houden. Dit levert een rijke plantengroei op met soorten als riet- en welriekende nachtorchis.

  Ligging: Het gebied ligt onder Huisduinen en ten westen van Nieuw Den Helder.
  Toegang: Het terrein is toegankelijk op wegen en paden.
  Excursies: Zie activiteiten. Deze worden vaak georganiseerd vanuit De Helderse Vallei
  Mindervaliden: Er zijn in het gebied brede en verharde (wandel)paden te vinden die geschikt zijn voor rolstoelen, maar u kunt wel steile hellingen tegenkomen die de doorgang met een rolstoel kunnen belemmeren. Er zijn ruime parkeerplaatsen aanwezig voor mindervaliden.
  Parkeren: Aan de zuidkant bij de Donkere Duinen, bij 'Restaurant Duinoord' en bij De Helderse Vallei is ruime parkeergelegenheid. Aan de noordkant is er parkeergelegenheid bij Fort Kijkduin in Huisduinen.
  Openbaar vervoer: Raadpleeg de website www.ov9292.nl
  Honden: Aan de lijn.
  Horeca: Er zijn verschillende strandpaviljoens aanwezig. Ook in Fort Kijkduin aan de noordwestkant van de Grafelijkheidsduinen is een restaurant gevestigd. Ook De Helderse Vallei heeft een beperkte keuken.

Foto rechtsboven: Henk van Bruggen.

 

Routes

9,5 km door de Grafelijkheidsduinen, Donkere Duinen en Mariëndal.