Hoe gaat het met de natuur?

Ilperveld is een belangrijk natuurgebied in Noord-Holland. Het gebied hoort bij Natura 2000-gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske. We beheren hier een groot deel van de natuur. Als gecertificeerd natuurbeheerder onderzoeken en controleren we regelmatig hoe het met de natuur gaat. Dat gebeurt via monitoring binnen de SNL-systematiek voor natuurbeheer.

Monitoring is een vast onderdeel van natuurbeheer. Door planten, vegetatie en structuur van het landschap te volgen, zien we welke natuur zich goed ontwikkelt en waar extra beheer nodig is. De nieuwste resultaten staan in bijgaand rapport over de jaren 2024 en 2025.

Echte koekoeksbloem / Saxifraga Hans Dekker
© Hans Dekker
Soorten als echte koekoeksbloem breiden zich uit in het Ilperveld

Onderzoek in bijna 900 hectare natuur

Voor het onderzoek is het hele Ilperveld onderzocht. Het totale gebied dat in kaart is gebracht is ruim 882 hectare groot. Onderzoekers bekeken verschillende onderdelen van de natuur. Zij onderzochten onder meer:

  • planten en bloemen;
  • soortenrijke graslanden;
  • vegetatiestructuur;
  • verspreiding van soorten;
  • veranderingen in leefgebieden.

Verschillende soorten onderzoek

Bij het onderzoek is gewerkt volgens de landelijke SNL-protocollen. Daarbij maakten de onderzoekers onderscheid tussen verschillende doelen. Met het eindresultaat kunnen SNL beheerplannen en kwaliteitstoetsen gemaakt worden, maar het geeft ook inzicht in Natura-2000 doelen.  

Ook is gekeken naar de structuur van het landschap. Daarbij onderzochten de onderzoekers onder andere:

  • de hoeveelheid appelbes in moerasbossen;
  • opslag van bomen en bramen in veenmosrietlanden;
  • bedekking van pitrus en oeverzegge;
  • en voor het eerst ook cranberrygroei.
Moeraskartelblad / Saxifraga Jan van der Straaten
© Jan van der Straaten
Nieuwe soorten zoals de moeraskartelblad doen hun entree in het Ilperveld

Veranderingen zichtbaar op kaarten

De resultaten zijn verwerkt in kaarten en analyses. Daarmee is goed te zien waar natuurtypen groter of kleiner zijn geworden. Ook is onderzocht hoe vegetaties veranderen en welke habitattypen daarbij horen. Dit geeft belangrijke informatie voor toekomstig natuurbeheer en het functioneren van het gebied. Sommige vegetatietypen zijn nog steeds aanwezig, terwijl andere juist zijn afgenomen of verdwenen. Daarnaast maakten onderzoekers kaarten waarop te zien is waar soorten zijn teruggevonden, verdwenen of juist op meerdere momenten aanwezig bleven. Zo ontstaat een duidelijk beeld van de ontwikkeling van de biodiversiteit in het Ilperveld.

Belang van monitoring

De monitoring helpt ons om het beheer van het gebied te verbeteren. Door regelmatig onderzoek uit te voeren, kunnen we sneller inspelen op veranderingen in de natuur. De resultaten van het onderzoek vormen daarom een belangrijk onderdeel van ons werk als natuurbeheerder.

Meer lezen over onze natuurherstelprojecten?  Bekijk ze hier. 

Wilco Non

Functie

Projectleider Ecologie

Als ecoloog houdt Wilco Non zich bezig met landschapsecologie, inventarisatie van planten, natuurtoetsen, SNL, PAS, onderzoek en natuurwetgeving.

Neem contact op
Wilco Non
© Cees de Jonge