Hoopvol beeld voor weidevogels in Noord-Holland

< terug naar overzicht
12 december 2017

Vorige week presenteerden wij ons Jaarboek Boerenlandvogels Noord-Holland 2017. Het jaarboek schetst een beeld van de aantallen  boerenlandvogels in het voorjaar van 2017 en licht een aantal interessante projecten toe. Zoals een proef met een weidevogeldrone, een kievitonderzoek en het effect van de aanleg van vossenrasters.

Dit jaar zijn de cijfers voor sommige soorten stabiel in tegenstelling tot voorgaande jaren. Veel soorten boerenlandvogels zijn in aantal niet verder achteruitgegaan. Wat opvalt is dat de trend in Noord-Holland soms heel anders, meestal positiever, is dan in de rest van Nederland.

Positieve ontwikkelingen voor sommige boerenlandvogels

De eenden van het boerenland doen het goed. Vooral het aantal broedparen krakeenden neemt al vanaf 2005 spectaculair toe. Samen met de kuifeend profiteert deze soort, net als in de rest van Europa, waarschijnlijk van de zachte winters. Deze eenden broeden in greppels en slootkanten, waar ze veilig zijn en waar genoeg voedsel voor ze is. De slobeend is het zorgenkindje. Deze soort neemt als sinds 1990 in aantallen af en die trend heeft zich in 2017 voortgezet. De graspieper en gele kwikstaart doen het goed, of dat zo blijft is afwachten. Dat kan per jaar enorm verschillen. De tureluur zit in Noord-Holland in de lift. Het aantal broedparen dat is geteld, is stabiel gebleven in vergelijking met eerdere jaren.

Alarm voor de scholekster

Voor de scholekster luiden wij de noodklok. 15% tot 20% van de  Nederlandse populatie scholeksters broedt in Noord-Holland en sinds 1990 loopt het aantal broedparen terug. Die neerwaartse trend blijft doorzetten. De kievit stabiliseert in aantallen broedparen, terwijl de grutto in aantal nog steeds afneemt. Met de veldleeuwerik gaat het helaas al jaren dramatisch slecht. Belangrijkste oorzaak van de achteruitgang van aantallen boerenlandvogels is de intensieve landbouw, waar weinig plaats is voor insecten en voedzaam bodemleven. Juist die insecten en dat bodemleven hebben vogels nodig om henzelf en hun jongen groot te brengen. Veel agrariërs doen ook hun best en zetten alles op alles om weidevogels zo goed mogelijk op hun land te ontvangen en hun nesten te beschermen.

Kievitonderzoek

Samen met vrijwilligers en boeren, hebben wij een tweejarig onderzoek uitgevoerd waarbij is gekeken naar de effectiviteit van kleinschalige beheermaatregelen voor de kievit. Het gaat om: het aanleggen van natte greppels  in graslanden en het inzaaien van de randen van maispercelen met kruidenrijke mengsels. De eerste resultaten laten zien dat de natte greppels aantrekkelijk zijn voor broedende kieviten,  de maisranden zijn minder succesvol voor de overleving van kievitkuikens.

Vossenrasters

Het artikel over vossenrasters geeft een goed overzicht van welke resultaten met de plaatsing van vossenrasters worden behaald. Het lijkt misschien kunst en vliegwerk, maar deze methode helpt wel kwetsbare populaties te beschermen.

Weidevogeldrone

In het gebied van Agrarische Natuurvereniging Water, Land & Dijken is het afgelopen voorjaar een proef gedaan met een weidevogeldrone. Met behulp van warmtedetectie spoort een speciaal ontwikkelde drone nesten in het land op en brengt deze in kaart, zodat de boer tijdens zijn werk op het land rekening kan houden met aanwezige nesten. De resultaten hiervan zijn nog wisselend.

Het jaarboek boerenlandvogels 2017 voor iedereen beschikbaar

Alle tellingen en vogelprojecten zijn na te lezen in het jaarboek boerenlandvogels. Het jaarboek is te downloaden vanaf deze website.