Gezamenlijke natuurorganisaties roepen op: Bescherm de jonkies!

Geurimpact van honden zorgt voor onzichtbare verstoring van wilde dieren 

Het is weer de tijd van het jaar: het broedseizoen is aangebroken. Boswachter Meinte van Lingen van Landschap Noord-Holland vertelt: “Tijdens het broedseizoen worden in natuurgebieden veel jonge dieren geboren. Deze jonkies zijn kwetsbaar en hebben rust en ruimte nodig om te kunnen opgroeien. Menselijk gedrag, vaak onbewust, kan deze rust verstoren. Als natuurorganisatie willen we samen met onze bezoekers jonge dieren de beste kansen geven voor een goede start van het leven. Met de oproep Bescherm de jonkies vragen we wandelaars, fietsers, hondeneigenaren en waterrecreanten juist in het broedseizoen om bewust en zorgvuldig met de natuur en de dieren die daar leven om te gaan. Help je mee en bescherm je de jonkies?”

Voorbereidingen voor het broedseizoen

De boswachters zijn druk met de voorbereidingen voor het broedseizoen. Boswachter Meinte legt uit: “In West-Friesland plaatsen we pompen waardoor meerdere greppels plas-dras komen te staan. Zo worden onze percelen een stuk geschikter voor weidevogels. Door het waterpeil lokaal te verhogen ontstaat een natte, zachte bodem waar weidevogels dol op zijn. In zulke plas-dras situaties vinden ze makkelijker voedsel zoals wormen en insecten, en hebben kuikens betere overlevingskansen. In de Zandpolder bij Callantsoog en bij het Amstelmeer hebben we vossenrasters geplaatst om jonge dieren (jonkies) te beschermen tegen predatie door vossen. Deze rasters blijken in de praktijk effectief: ze houden vossen buiten het gebied, waardoor de overlevingskans van de jonkies aanzienlijk toeneemt. In de Noordduinen gaat de tapuit weer broeden, dit is zelfs één van de belangrijkste broedgebieden voor de soort in Nederland. Hier zijn nog relatief veel open duingraslanden en konijnenholen, en die gebruikt de tapuit om in te broeden."

Voorkom verstoring

Rekening houden met dieren in het broedseizoen betekent: op de paden blijven, honden aan de lijn houden, afstand houden tot oevers en rustig varen. Dit geeft rust voor vogels, maar ook voor zoogdieren zoals reeën en hazen. Zo dragen recreanten bij aan ruimte voor nieuw leven in de natuur. Het broedseizoen loopt van 15 maart tot 15 juli. Vanaf het vroege voorjaar zoeken veel dieren hun partner, bouwen ze nesten, leggen ze eieren en krijgen ze jongen. Vogels en wilde dieren zijn tijdens deze periode met hun jonkies extra kwetsbaar en gevoelig voor verstoring. In deze tijd broeden de meeste vogelsoorten. Sommige soorten beginnen eerder, zoals de blauwe reiger en de bosuil, en sommige soorten gaan zelfs langer door, zoals enkele zangvogels. Daarom is het belangrijk om ook buiten deze vaste periode alert te zijn en verstoring te voorkomen. 

Maak het verschil

Boswachter Meinte van Lingen laat weten goed toezicht te houden in bijvoorbeeld de natuurgebieden Kruiszwin, Botgat, Wildrijk, Grafelijkheidsduinen en Noordduinen. Ook voor hondeneigenaren geldt dat zij met een kleine aanpassing een groot verschil kunnen maken. Veel mensen genieten samen met hun hond van de natuur. Juist in deze periode helpt het om honden aan de lijn te houden. Boswachter Meinte: “Hoe lief of rustig je hond ook is, een rondsnuffelende hond laat geursporen achter die voor andere dieren een duidelijk signaal van gevaar vormen. Dieren kunnen daardoor schrikken of gebieden mijden, ook als de hond al lang weer weg is.” Het gevolg van deze geurimpact is stress bij grote grazers, vogels en zoogdieren zoals reeën, hazen, vossen en dassen. Sommige honden hebben bovendien een jachtinstinct. Ook als een hond een dier niet vangt, kan de stress die ontstaat ertoe leiden dat ouders hun nest verlaten of jongen niet overleven. Door je hond aan te lijnen, help je dit te voorkomen. 

Bescherm de jonkies campagne is het initiatief van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL, en wordt financieel ondersteund door Collectief Natuurinclusief en communicatief door provincies, natuurorganisaties, recreatieschappen, toerisme en recreatie branche, gebruikersgroepen en andere organisaties.