Droogte werkt versterkend op problemen in de natuur

Grote impact

Boswachter Jocelyn de Kwant is bezorgd: “In sommige van onze gebieden lijkt het wel herfst, de blaadjes knisperen onder je voeten, veel te vroeg, een overlevingsmechanisme van de natuur.” De aanhoudende droogte zet de natuur in de Noord-Holland verder onder druk. Daar waar de natuur al kwetsbaar is, zijn de gevolgen goed zichtbaar. Versnippering en klimaatverandering hebben al grote invloed op de natuur. De huidige droge periode heeft grote impact.

Kwetsbare natuur verzwakt verder

Bomen en planten hebben moeite om voldoende water vast te houden. Jocelyn de Kwant vertelt: “In verschillende natuurgebieden zien we de gevolgen van de aanhoudende droogte, dat zien we met lede ogen aan. Vaak reiken de wortels niet diep genoeg voor het grondwater. En bomen op zandgrond gaan daardoor hun stabiliteit verliezen. We zien dan ook nu bomen ‘gewoon’ omvallen, of hele takken laten vallen. Een boom die gezond is kan een stootje hebben. Maar een boom die al onder druk staat, krijgt nu opnieuw een extreem droge periode te verwerken. Dat is een opeenstapeling van problemen.” 

Duinbeken

“Ook onze beken op bijvoorbeeld Buitenplaats Leyduin hebben het moeilijk. Het voordeel van de duinbeken is dat ze nog gevoed worden door kwelwater uit de bodem dat blijft borrelen. Maar kwelwater alleen, is niet voldoende. Er valt geen regen ter aanvulling, waardoor beken en sloten minder water voeren. Dat heeft niet alleen effect voor de kwaliteit en het leven in het water, maar ook op de natuurgebieden stroomafwaarts die afhankelijk zijn van dit water. Dat heeft direct effect op veel planten en dieren en op de bodem die daardoor moeilijker doorlaatbaar wordt,” legt Jocelyn de Kwant uit.

Een lage waterstand in beken en sloten is niet altijd aan te vullen door extra water in te laten. Als dat water al beschikbaar is, is het vaak niet schoon genoeg of – nu met name in het westen van het land – te zout. Het inlaten van dit water is een laatste redmiddel, maar wel met consequenties die nadeliger kunnen zijn dan gewenst. Bijzondere soorten planten en dieren kunnen hierdoor verdwijnen. 

In veengebieden is verdroging en gebrek aan water het meest funest. Vochtigheid is nodig om het veen intact te laten of zelfs te laten groeien. Als het veen eenmaal ‘verbrandt’, komt het niet meer terug. We doen er – samen met boeren en de waterschappen – alles aan om in veengebieden het waterpeil in stand te houden. Soms betekent dat ook dat je water van minder goede kwaliteit moet inlaten om het veen in stand te houden. 

Natuur juist weerbaarder maken

Door al die invloeden neemt de veerkracht van ecosystemen af. Planten en dieren worden gevoeliger voor extreem weer. Onze boswachters doen wat kan om kwetsbare natuur te helpen. Zo krijgt nieuwe aanplant op sommige plekken wel extra water. 

De beste oplossing is om de natuur zelf te versterken. “Dan praat je over het herstellen van bodem- en watersystemen en het uitbreiden en verbinden van natuurgebieden. Wij zijn als mens onlosmakelijk verbonden met de natuur. Het is in ons eigen belang dat de natuur er goed voor staat. Zeker als intens droge periodes vaker voorkomen zullen we alle op alles moeten zetten zodat de natuur sterk genoeg blijft om zulke periodes op te vangen. Hoe gezonder een gebied is, hoe beter het tegen een stootje kan," maakt Jocelyn de Kwant duidelijk.

Daarom werken we aan het aankopen van nieuwe natuur, het verbinden van bestaande natuurgebieden en het versterken van waardevolle leefgebieden in de provincie.