Landje van Smit

Méér ruimte voor weidevogels dankzij betrokken familie

We verzamelen op de parallelweg langs de A9, ter hoogte van Heiloo. Auto’s en vrachtverkeer razen in volle snelheid voorbij; dat is even wennen als je van natuur houdt. Gelukkig verdwijnt het geraas al snel naar de achtergrond en horen we hoog in de lucht de roep van een grutto. Ganzen vliegen luid kwetterend voorbij, het hoge gepiep van een tureluur klinkt uit de weilanden. Dat is al een stuk beter. Aanleiding voor ons bezoek is de viering van een nieuwe aankoop. Dankzij een gulle donatie van een betrokken familie hebben we 35.000 m2 grasland kunnen kopen, midden in natuurgebied Het Limmerdie. Met twee zussen uit de familie nemen we een kijkje bij hun ‘eigen’ stukje natuur: het Landje van Smit.

We lopen via een onverhard boerenpad het aangekochte perceel in. Aan weerszijden van het pad staan pinksterbloem en boterbloem volop in bloei. Even verderop, in de drassige grond langs de sloot, bloeit dotterbloem en echte koekoeksbloem. Hier is overduidelijk geboerd met aandacht voor natuur. Boswachter Erwin licht toe: ‘Het perceel wordt gepacht door een boer uit Heiloo, die óók voor ons in het aangrenzende natuurgebied het beheer uitvoert. Dat betekent o.a. beperkt bemesten en laat maaien, vaak pas na 15 juni als er geen jonge weidevogels meer rondlopen’. De zussen luisteren aandachtig en klikken instemmend.

Liefde voor natuur

De liefde voor vogels en de natuur is er al generaties lang in familie Smit. In hun jeugd werden de zussen én broer vaak door de ouders meegenomen, vanuit Heiloo de natuur in. Naar het Wormer- en Jisperveld. Of richting Egmond. ‘Onze ouders zijn ook jarenlang Beschermer geweest van het landschap’. Des te bijzonderder is het om nu, vlak bij de plek waar de zussen zijn opgegroeid, iets terug te doen voor de natuur. ‘Dankzij de nalatenschap van onze vader hebben we de aankoop van dit stuk grond kunnen steunen. Hij heeft zijn hele leven hard gewerkt aan het familiebedrijf in Zaandam, dagelijks reed hij hier voorbij over de A9. Dat er nu op steenworp afstand een stuk natuur is veiliggesteld, dat zou hij vast erg mooi vinden’.

Stroomgebied van de Oer-IJ

Het aangekochte perceel ligt in natuurgebied Limmerdie. Vroeger stroomde hier het zoute water vanuit de Noordzee via de kreken van het Oer-IJ ver het achterland in, helemaal tot de hoger gelegen strandwal van Akersloot. Tegenwoordig bestaat het natuurgebied uit vochtige, bloemrijke graslanden waar hazen achter elkaar rennen en weidevogels hun jongen groot brengen. Dat laatste was een belangrijke voorwaarde in de beslissing van de zussen. ‘Weidevogels als de grutto en kemphaan zijn onlosmakelijk verbonden met onze jeugd, ze hebben een speciaal plekje in ons hart’. De zin is nog niet uitgesproken of er schiet een ijsvogel voorbij, mét gevangen visje in de bek. De timing had niet beter gekund.

Aankoopkans benut dankzij donatie

Rentmeester Jan Spijkerboer is bij Landschap Noord-Holland verantwoordelijk voor nieuwe aankopen. De grond in het Limmerdie stond al een tijdje hoog op onze wensenlijst. ‘Het perceel ligt precies tussen weilanden die al in ons eigendom zijn. Met de aankoop is het laatste puzzelstukje gelegd. Jaren geleden is het ons al toegezegd na een ruilverkaveling, maar pas onlangs is het in een versnelling gekomen dankzij een goede samenwerking met de provincie. Nadat er géén andere gegadigden voor de grond waren, hebben we de aankoop kunnen afronden. De gulle bijdrage van de familie Smit maakte daarbij het verschil. ‘Met de donatie hebben we niet alleen het perceel kunnen kopen, maar gaan we óók alvast een start maken met de eerste verbeteringen’.

Eerste prioriteit voor de oevers

Boswachter Erwin heeft al veel ideeën over de toekomst van het landje van Smit. Qua beheer ziet het er al goed uit, de huidige samenwerking met de boer wil hij graag verlengen. De grootste uitdaging ligt bij de sloten, aan de rand van het perceel. We lopen naar de slootkant en zien met eigen ogen hoe grote stukken grond zijn weggeslagen. ‘Door de afslag liggen de sloten hier vol met bagger. Het water is nog hooguit 30 cm diep. Aan de noordkant is het nog erger. Daar is de sloot breder, is er meer golfslag en zijn we op sommige stukken wel 4 tot 5 meter oever kwijtgeraakt. Hier moeten we dringend aan de slag om verdere afslag te voorkomen en de waterkwaliteit te herstellen’. 

Invulling geven aan wensen

Vanaf een afstandje kijkt relatiebeheerder Anne van Tongeren naar de twee zussen. Het is inmiddels een jaar geleden dat ze voor het eerst contact hadden. Tijdens een boottocht in het Ilperveld bespraken ze samen de wensen en het budget. Niet lang erna kwam deze prachtige kans voorbij. Na het eerste bezoek aan het perceel in het Limmerdie wisten de zussen het direct; dit gaat het worden. ‘Dat is het mooie van mijn werk’ zegt Anne. ‘Moet je kijken hoe blij ze zijn. Ik vind het bijzonder om zo’n herinnering aan vroeger concreet te mogen maken en te verzegelen voor de toekomst. Gelukkig hebben we binnen Landschap Noord-Holland de ruimte om daar aandacht aan te geven, samen met de boswachter, onze rentmeester en alle andere betrokkenen’.

Iets doen om de achteruitgang te stoppen

Voordat we teruglopen werpen de zussen nog één blik op ‘hun landje’. Ook al wonen ze niet meer in de buurt, ze zullen er zeker nog eens terugkomen. Ook samen met hun broer, een fanatiek vogelaar die in Amerika woont en er vandaag helaas niet bij kon zijn. De verwachtingen voor de toekomst van het gebied zijn hoopvol. ‘We hebben in ons leven al zoveel achteruitgang gezien, alles verandert zo snel. Op plekken waar je vroeger nog volop weidevogels zag, is het inmiddels stil en verlaten geworden. Dat we daar concreet iets tegen kunnen doen, op een plek die ons dierbaar is, dat geeft een goed gevoel’.