| home |
Home
Castricum, 2010
Stadsplanten
De zomer is flink losgebarsten. Veel planten die soms wat later in de zomer bloeien, komen nu al uit. De paars bloeiende kattestaart langs sloten en snelwegwegen en het geelbloeiende bezemkruiskruid. Veel stadsplanten komen inmiddels in bloei. Meestal zijn het planten die van warmte houden, soms afkomstig uit verre streken. Onlangs verscheen de Veldgids Stadsplanten van Ton Denters. In deze uitzending is hij te gast.
Wat staat er bij u op de stoep tussen de tegels of in het randje langs de muur? Waagt u het wel eens om over het randje van de kademuur te kijken? En kijkt u wel eens in een straatput of er een plant in groeit? Wist u van het bestaan af van mensen die dat wel doen?
Ton Denters
Als er iemand (bijna) alles weet van stadsplanten dan is het Ton Denters. Noem een bijzondere plant in Amsterdam en Ton weet waar de plant staat en soms ook nog in andere steden van het land. Terwijl de meeste biologen geïnteresseerd zijn in het groene buitengebied koos Ton voor de stad. Ruim tien jaar deed hij in diverse steden onderzoek naar de flora in stad en hij ontdekte dat er planten bestaan die alleen maar in de stad voorkomen. Het zogenaamde urbane of stadsdistrict is officieel in de Nederlandse flora opgenomen. Wie denkt dat er in de stad aan stadsplanten weinig te beleven valt, moet maar eens met Ton praten. In zijn boek beschrijft hij 700 planten die op de meest uiteenlopende plekken in de stad groeien.
Stadsplanten
Stadsplanten zijn planten die in de stedelijke omgeving kunnen groeien en bloeien. Daarbij horen een aantal planten die ook buiten de stad het uitstekend doen. Dat zijn vaak taaie rakkers zoals Weegbree waarop we kunne lopen en die bestand is tegen wegenzout. Er zijn ook planten die buiten de stad groeien maar juist in de stad het super goed doen. Andere planten komen uit zuidelijke streken. In de stad is het wat warmer dan buiten de stad en deze planten kunnen in het stadklimaat goed groeien. Buiten de stad zou het te koud worden. Weer andere soorten zijn gebonden aan schaduwrijke wat vochtige plaatsen langs bijvoorbeeld kademuren of zijn per ongeluk in de stad terecht gekomen omdat de stad om de planten is gegroeid zoals bij vroegere villabuitenwijken die nu in de stad liggen. De tuinvlieders, planten die in een tuincentrum zijn gekocht en vanuit de tuin zich in de directe omgeving uitstekend voort te planten. Een van de bekendste is de Muurfijnstraal. Vooral uit planten bakken en nu soms hele straten vol tussen alle kieren in de stoep. In het boek wordt een onderscheid gemaakt in stadsafhankelijke soorten (soorten die niet buiten het stadklimaat kunnen overleven en stadminnende soorten (soorten die het in de stad goed doen maar ook buiten de stad kunnen leven; het betreft soorten die buiten de stad op warme plekjes staan).
Stadsklimaat en milieu
In de stad is het niet alleen maar een beetje warmer, het scheelt gemiddeld genomen toch
een paar graden. Net genoeg om de vorst te ontwijken. Eigenlijk is de stad een rotspartij met warme droge plekken en koudere vochtige plaatsen. Er zijn muren met veel kalk en muren met weinig kalk.
Er zijn braakliggende stukjes, prachtige oude tuinen achter de huizen, plantsoenen, plantenbakken, stadstuintjes, begraafplaatsen, kortom een enorme verscheidenheid waar verschillende soorten een plekje vinden. In het boek onderscheidt Ton de stenenstad, de ruige stad en de groene stad. Iedere plant heeft zo zijn voorkeur.
De stad loopt vaak vooruit op het platteland. Het lijkt erop dat ook het klimaat in de stad al warmer wordt. Planten verraden die verandering. Stegen vol Slaapkamergeluk of Ijzerhard in een kademuur, een kamerplant en een mediterrane soort, kan het nog warmer? Wanneer verschijnen de eerste Vingerplanten in het plantsoen?
Stadplanten veldgids voor de stad
432 bladzijden boordevol informatie over 700 stadplanten. Kleurrijk en prachtig geïllustreerd met heldere foto's van de diverse planten en hun details. Het zoeken is eenvoudig op kleur. Iedere plant is kort en bondig omschreven. Het formaat is handzaam en kan zo mee in een ruime de binnenzak want het boek is wel dik.
Waar komt de plant oorspronkelijk vandaan en hoe is de plant er terecht gekomen? Waar komt de plant voor in de stad en wanneer kunnen we de plant bloeiend vinden? Soms is het een wonderlijk verhaal zoals van de Kransnemesia afkomstig uit Zuidwest Afrika of zoals de puttenflora in Utrecht. Iedere plant heeft zijn eigen story en eigenaardigheden.
Stadswandelingen
Naast de beschreven planten zijn er ook de wandelingen in 18 Nederlandse steden. Ton neemt u mee op een route waar stadsplanten zijn te vinden en vertelt over de wetenswaardigheden van die omgeving. Als je toch de gebouwen bekijkt en de hofjes bezoekt, neem dan in het voorbijgaan ook eens de planten mee. Er gaat een wereld voor je open.
Het boek is verkrijgbaar in de boekhandel en in de winkel van Landschap Noord Holland. 'Stadsplanten, veldgids voor de stad'. Fontaine Uitgevers, 2004. ISBN: 9059560752.
|