| home |
Home
Castricum, 2010
Paddestoelen
 Parasolzwam |
Wat zijn paddestoelen?
Paddestoelen zijn de vruchten van een zwamvlok. Dus je ziet de appels maar de boom zit onder de grond. Paddestoelen zijn schimmels. Bijna overal groeien de onzichtbare draden tussen de rottende bladeren, onder de schors, tussen de stenen van gebouwen en nog veel meer plekken. Zodra de weersomstandigheden gunstig zijn, meestal vochtig, zet de zwamdraad vrucht en de paddestoel groeit soms in een nacht tijd uit.
De paddestoel heeft geen zaden maar sporen. Miljarden microscopisch kleine stofjes. In de wind zie je de sporen als wolken wegwaaien of als je erop trapt. De sporen bevatten geen extra voedingstoffen en moeten dus op een goede plek vallen om weer uit te groeien.
Ruwweg zijn er drie hoofdgroepen:
Saprofyten, de opruimers die dode dingen verteren. Parasieten die levende dingen opeten en grote bomen om zeep kunnen helpen. En tenslotte symbionten of mycorrhiza paddenstoelen die juist samenleven met bomen. Vooral de laatste soorten zeggen veel over het milieu. De meeste van deze paddestoelen richten zich op een soort. De Vliegenzwam op Berk en Den. De Cantharel op Berk, Eik en Spar.
Paddestoelen kunnen in heksenkringen groeien
De zwamvlok groeit naar alle kanten uit en vormt een cirkel. Deze kringen kunnen enorm groot worden. In Amerika zijn soorten bekend met een diameter van enkele kilometers. Vroeger begreep men niet waarom dat zo was en dacht men dat heksen dit deden. Vandaar de naam heksenkring. De huiszwam die de mortel verteert in oude gebouwen is berucht. De dikke en zeer lange zwarte draden zwerven door de muren. Geen wonder dat paddestoelen iets magisch hadden.
Vormen
Paddestoelen hebben naast de meest wonderlijke benamingen ook allerlei vormen. De paddestoel met steel en hoed zoals de overbekende vliegenzwam. Bolvormig zoals de reuzenbovist die als een witte voetbal in het gras groeit en eetbaar is. Als een fallus zoals de stinkzwam en morieljes. Plat en schijfvormig op hout zoals bij elfenbankjes. Bekervormig zolas de rode kelkzwam. Koraalvormig zoals het geweizwammetje. Knotsvormig zoals bij dodemansvingers. Stervormig zoals bij aardsterren. Als plakjes of stipjes op bomen zoals het meniezwammetje en korstzwam en tenslotte als kleffe kledders zoals heksenboter en boompuist.
Ook de meest prachtige kleuren van staalblauw en felrood tot diep paars en kopergroen komen voor.
Eetbaar
Veel paddestoelen zijn eetbaar maar er zijn ook giftige tot zeer giftige paddestoelen. Je hoeft er nooit bang voor te zijn want je moet er aardig wat van binnen krijgen om er ziek van te worden. Aanraken met je handen en ruiken is nooit gevaarlijk. Volwassenen met hele kleine kinderen, die geneigd zijn dingen in de mond te stoppen, moeten wel uitkijken. Toch is er uit een grasveld of zelfs langs de straat nog wel een aardig maaltje bij elkaar te zoeken. In Frankrijk en Italië gaan hele gezinnen het bos in om paddestoelen te plukken. Van jongs af aan leer je dan welke paddestoelen eetbaar zijn.
Je kunt heel eenvoudig sporenafdrukken maken door de hoed van een paddestoel op een zwart of wit stuk papier te leggen en heel rustig te laten liggen. Zwart of wit papier want iedere paddestoel heeft weer een andere kleur sporen. Na enkele dagen til je voorzichtig de hoed op. De sporen zijn eruit gevallen precies in de vorm van de hoed. Met haarlak kun je de sporen vastleggen op het papier. Niet direct erop spuiten maar nevelen.
Er bestaan erg veel paddestoelen. In het boek Champignons in de Jordaan staan de meest bekende paddestoelen van Amsterdam. Er komen zo'n 1106 soorten voor.
Over paddestoelen zijn leuke boekjes verschenen en o.a. verkrijgbaar in onze InformatieWinkel op de Dorpstraat in Castricum (de boekjes zijn overigens niet te bestellen via onze digitale winkel):
Paddestoelen in beeld, 2e druk, F. Bos
1-2-3 natuurgids Paddestoelen, uitgave Tirion.
ANWB natuurgids Paddestoelen van Europa.
ANWB veldgids Paddestoelen.
Deltas gids voor Paddestoelen.
Snel-zoek natuurgids Paddestoelen, uitgave Elmar.
| Links: |
|
Alles over paddenstoelen Ook over paddenstoelen Excursies in de Noordhollandse natuur (in deze tijd ook paddenstoelen) |
|