| home |
De Natuur In
Castricum, 2010
Flora en Fauna in Noord-Holland
 orchidee |
 Kievit |
De droogmakerijen zijn te herkennen aan de lage ligging, grote akkers, dijken, molens en ringvaarten. Het Gooi is weer heel anders met loofbossen en heide op het heuvelachtige landschap. En zo kent Noord-Holland nog wel vijf andere landschapstypen, waaronder het rivierenlandschap en het stuwwallenlandschap.
Deze landschappen zijn allemaal in meer of mindere mate zijn beïnvloed door toedoen van de mens. In elk landschap komen specifieke planten en dieren voor.
Door de grote verschillen is het landschap van Noord-Holland divers en waardevol. Tijdens een fiets- of wandeltocht kan u volop genieten van de afwisseling van het landschap.
Duinen
Bij de duinen denken veel mensen aan de relatief smalle strook direct achter het strand. Het duingebied is echter op veel plaatsen langs de Hollandse kust een behoorlijk stuk breder en onderdeel van grote natuurgebieden, die onze provincie rijk is.
De duinen zijn bijna niet aangetast door de mens, waardoor er bijzondere planten voorkomen, zoals vleugeltjesbloem, hondsviooltje, koningskaars en tormentil. In de met dennen beplante duinbossen komen varens en bijzondere paddestoelen voor.
In de duinen leven ook veel dieren. Door de grote, aaneengesloten en relatief rustige omgeving, komen er vossen, konijnen en eekhoorns voor. Ook zijn er veel vogels te vinden. Denk aan de aalscholverkolonies bij meren in de duinen en op Texel zelfs meerdere lepelaarkolonies. Maar ook op tal van andere plaatsen is menig vogel te vinden.
Veenweiden
Het veenweidegebied in Noord-Holland is een van de grootste in Nederland. In het verleden hebben Noord-Hollanders de venen gebruikt en afgegraven. Hierbij was er verschil in natte en droge vervening. Bij droge vervening werd de venige ondergrond ontwaterd en daarna afgegraven. Bij natte vervening werd de veenbagger uit het water geschept en gedroogd. De sloten, mede ontstaan door afgravingen, werden gebruikt om de het veen af te voeren, de akkertjes om het veen te drogen Hierdoor is een wijdvertakt systeem ontstaan van slootjes, watergangen en akkertjes.
Dit landschap biedt nu, mede door de bijzondere waterkwaliteit, kansen voor flora en fauna. Het zijn unieke plekken voor zeldzame planten, als dopheide, veenmos, addertong en kamvaren. Uitgestrekte rietlanden bieden plek aan moerasandoorn en de vleesetende plant zonnedauw.
In de uitgestrekte weilanden broeden weidevogels: kieviten, scholeksters, snippen, grutto’s en vele andere weidevogels. Voor meer informatie, zie weidevogelbeheer.
Forten
Het overgrote deel van de forten in Noord-Holland zijn rond 1900 gebouwd. Deze forten maken deel uit van ‘De Stelling van Amsterdam’, de verdedigingslinie die Amsterdam bij een aanval moest beschermen. Door landerijen onder water te zetten, moest de vijand op afstand gehouden worden. De forten zijn nooit voor de verdediging gebruikt en waren tot voor kort niet toegankelijk. Dit heeft de forten gemaakt tot unieke stiltegebieden. Allerlei planten en dieren vinden er rust.
De bijzondere planten op de forten hebben hun oorsprong te danken aan het feit dat er veel duinzand is gebruikt voor de aanleg van de verdedigingswerken. Nu groeien er veel zeldzame duinplanten zoals gewone ereprijs, jacobskruiskruid en slangekruid.
Doordat veel forten nog steeds niet of nauwelijks toegankelijk zijn, broeden veel vogels op de rustige forten. In de fortgrachten leven veel watervogels en vissen. Kortom, zeer waardevolle rustgebieden in een vaak drukke omgeving. Zie voor meer informatie cultuurhistorie. (link)
Landgoederen
De meeste landgoederen in Noord-Holland zijn aangelegd in de Gouden Eeuw. Rijke kooplieden kochten grote stukken grond waarop ze landhuizen en buitenplaatsen lieten bouwen met daaromheen parken en tuinen. Een voorbeeld in bezit van Landschap Noord-Holland is Landgoed Leyduin tussen Heemstede en Overveen.
De tuinen en parken zijn tegenwoordig meestal opengesteld voor publiek. Er staan verzamelingen van bijzondere bomen en planten. Ze zijn als pronkstuk naar het landgoed gebracht. De stinsenplanten, zoals de boshyacint en bosanemoon, bloeien volop in het voorjaar. Verder zijn er statige lanen en mooie doorkijkjes.
Op de landgoederen is het vaak een oase van rust in tegenstelling tot de drukke omgeving. Hierdoor vinden veel dieren er een schuilgelegenheid. In oude bomen nestelen spechten en allerlei soorten mezen.
Water
Water is heel belangrijk voor de natuur. Water is het bloed van de natuur. Water kan op vele manieren voorkomen in een natuurterrein. Grond- en oppervlaktewater zijn de belangrijkste hiervan. Het grondwater zorgt voor de ondergrondse waterhuishouding en voorziet planten van water. Het oppervlaktewater biedt plaats aan tal planten en dieren. Water is dus van levensbelang voor vele organismen, maar is ook gevoelig voor vervuiling. Door allerlei oorzaken is het water heel voedselrijk. Hierdoor treedt algenbloei op, waardoor het zuurstofgehalte in het water afneemt. Door goed waterbeheer en de juiste maatregelen is het water de laatste jaren beter van kwaliteit geworden. We zijn er echter nog lang niet.
Een voorbeeld van een diersoort die afhankelijk is van helder water, is de waterspitsmuis. Deze spitmuis is beschermd en komt nog maar op enkele plaatsen in Noord-Holland voor. Kenmerkende planten zijn watergentiaan, waterranonkel, krabbescheer en pijlkruid.
Eendenkooien
Noord-Holland kende rond 1900 vele eendenkooien. Hierin werden wilde eenden op een vernuftige wijze gevangen en verhandeld. De kooiplas is omgeven door een klein bosje om de rust binnen het vanggebied te waarborgen.
Veel van de cultuurhistorisch waardevolle eendenkooien zijn in de loop der jaren verdwenen of verwaarloosd omdat ze niet meer werden gebruikt. Nu zijn er nog 13 eendenkooien in Noord-Holland.
Juist omdat eendenkooien in een meestal open landschap liggen, omringd door intensief gebruikte graslanden, zijn de eendenkooien plaatsen waar rust heerst. De oude bomen en struiken bieden nestgelegenheid aan vele broedvogels. Vaak zijn eendenkooien onderdeel van ecologische verbindingszones.
Meer informatie over allerlei natuuronderwerpen vindt u hier
|